Presentatie “De Verborgen Zet” (scroll for English)

Schaken en computers…, een ingewikkeld huwelijk. Voor mijn generatie, opgegroeid met een clubblad van papier, tikkende schaakklokken, afgebroken partijen met een afgebroken zet en vooral eeuwig onvolledige analyses die van iedere partij een mysterie maakten…..; het is nog steeds wennen.
Tijdens de jeugdtraining van maandag jl. hoorde ik het volgende gesprek tussen een jeugdtrainer en een van zijn studenten. Dat ging ongeveer als volgt:

Trainer: “Hoe is jouw partij van vorige week gegaan?”

Jeugdspeler: “Ja, eerst wel balen. Ik stond goed, maar toen klapte mijn stelling opeens van plus 0,8 naar min 3,5. Dat was een mooie zet van mijn tegenstander! Gelukkig kwam ik uiteindelijk met goed spel weer in de plus 2 en won ik de partij. Ja, een lekkere partij.”

Trainer: “Met deze hogere wiskunde kan ik niet zo veel. Was het een Koningsaanval langs de h-lijn, een centrumdoorbraak of een flankaanval? Had je tegenstander zwakke pionnen? Zeg eens wat over de partij!”

De reactie van de trainer is me uit het hart gegrepen. En tja, wat is een mooie zet? Er zijn nogal wat rijtjes….. De meeste lezers kennen de zet 23. … – Dg3!! van Frank Marshall. Heeft de computer iets toegevoegd aan dit rijtje “Mooiste schaakzetten ooit gespeeld”? Ik denk het niet. Wel ben ik er van overtuigd dat de computer het rijtje “Mooiste schaakzetten NOOIT gespeeld” aanmerkelijk heeft uitgebreid. Het betreft zetten die in de analyse direct na de partij niet opgemerkt, verborgen zijn gebleven; zelfs op grootmeesterlijk niveau komt het steeds vaker voor. Gewoon omdat ze bij voorbaat moeilijk in ons denkraam passen. Ik bedoel de zet waarvan je, als je hem ziet in het venstertje van je schaakprogramma, niet begrijpt waarom de zet zo goed is. Wat die zet doet… Laten we het “ De Verborgen Zet” noemen.

Ik spaar die zetten.

En heb al een aardig setje verzameld. Het aardige is, dat ze bijna in iedere partij, op ieder niveau na een grondige analyse aan de oppervlakte kunnen komen. Ze lenen zich heel bij uitstek voor een presentatie of lezing met diepgang. Als voorbeeld de volgende partij uit de interne competitie van De Delftsche Schaakclub tussen Alexander Bruschke en Gert Legemaat.

Vind de Verborgen Zet

Oplossing

Waarom passen deze zetten (hier de 25ste zet) niet in ons denkraam? Wat is er leerzamer om aan de hand van dit soort voorbeelden en met concrete varianten met elkaar in gesprek te gaan . Heb je interesse? Voor verdere informatie kun je contact met me opnemen.

=============================================================================

Presentation: “The Hidden Move”

Chess and computers…, a complicated marriage. For my generation, growing up with a club magazine made of paper, ticking chess clocks, delayed games with an delayed move and especially eternally incomplete analyses that made every game a mystery…..; it still takes some getting used to.

During youth training last Monday, I overheard the following conversation between a youth trainer and one of his students. It went something like this:

Trainer: “How did your game last week go?”

Youth player: “Yeah, bummed out at first. I was in a good position, but then suddenly my position folded from plus 0.8 to minus 3.5. That was a fabulous move by my opponent! Fortunately, with good play I eventually got back to plus 2 and won the game. Yes, a nice game.”

Trainer: “I can’t do much with this higher math. Was it a King attack along the h-line, a center breakthrough or a flank attack? Did your opponent have weak pawns? Tell me about the game!”

The trainer’s response is from the heart. And well, what is a great move? Most readers know the move 23. … – Qg3!!! by Frank Marshall. Has the computer added anything to this list of “Most beautiful chess moves ever played”? I don’t think so. However, I am convinced that the computer has added considerably to the list of “Most beautiful chess moves NEVER played”. It concerns moves that went unnoticed, hidden, in the analysis immediately after the game; even at the grandmaster level, it is becoming increasingly common. Simply because they are difficult to fit into our frame of mind a priori. I am referring to the move of which, when you see it in the window of your chess program, you don’t understand why the move is that good. What that move does ….. Let’s call it ” The Hidden Move” , revealed by the computer….

I collect those moves.

And I already have collected a nice set. The nice thing is, they can, after a thorough analysis, happen almost in any game, at any level . As an example the following game from the internal competition of De Delftsche Schaakclub between Alexander Bruschke en Gert Legemaat .

Find the Hidden Move

Solution

Why do these moves (here the 25th move) not fit into our frame of mind? They lend themselves very well to a presentation with depth. What could be more instructive to discuss with each other using examples like this and with concrete variations and calculations . Are you interested? For further information please contact me.